Essay

In een essay heb je als schrijver ruimte om je eigen mening over een wetenschappelijk onderwerp te geven, waar je de lezer van wilt overtuigen. Een essay wordt geschreven volgens de wetenschappelijke schrijfstijl. Een essay lijkt op een literatuuronderzoek, met als verschil dat er een standpunt wordt ingenomen in plaats van slechts te beschrijven wat er bekend is over een onderwerp.

Door een standpunt in te nemen, deze te verdedigen, en tegenargumenten te ontkrachten, is een essay eigenlijk een betoog, waarbij (gepubliceerd) onderzoek je argumenten vormen. Je kan er niet vanuit gaan dat de lezer bekend is met het onderwerp van je essay. Daarom moet er ook inhoudelijke informatie beschreven worden om de lezer te informeren over de huidige stand van zaken. 

LET OP: sommige docenten bedoelen met een ‘essay’ een scriptie of literatuuronderzoek (dus zonder betogende component). Controleer bij je docent wat er bedoeld wordt wanneer je de opdracht krijgt een essay te schrijven.

Een essay is meestal bedoeld om te overtuigen. Dit vraagt ook om een andere benadering dan bij andere wetenschappelijke tekstvormen. Zo zijn een literatuurstudie en een review zakelijk, kort en bondig. Een essay is vlot geschreven en moet de lezer boeien. Probeer het taalgebruik niet al te populair te maken; dat verlaagt de overtuigingskracht van het stuk. De argumenten in een essay moeten onderbouwd zijn door wetenschappelijke literatuur. 

Een essay is ten opzichte van andere wetenschappelijke teksten een bijzondere tekst vanwege de functie die het heeft. Het overbrengen van je eigen standpunt (op basis van de bevindingen van anderen) vraag om een duidelijke structuur. Een klassiek ingedeeld essay bevat de volgende onderdelen:

Titel

Een goede titel dekt niet alleen de strekking van het geschreven stuk maar is ook pakkend, controversieel of op een andere manier opvallend, waardoor je als lezer geïnteresseerd raakt en verder wilt lezen.

(Samenvatting)

Een samenvatting is een op zichzelf staand stuk tekst waarin het hele essay kort is weergeven. Een goede samenvatting nodigt uit tot het lezen van je essay en geeft de lezer direct een goede indruk van je belangrijkste argumenten en standpunten. Meestal is het niet noodzakelijk om een samenvatting te schrijven voor een essay, mede door de toch al beperkte lengte van de hoofdtekst. 

Een samenvatting bij een essay kan ook een inhoudelijke samenvatting zijn, waarbij je de lezer informeert over de theorie als achtergrondinformatie. Dergelijke informatie wordt vaak in een apart kader geplaatst, om duidelijk te maken dat het geen onderdeel uitmaakt van de hoofdtekst.

Inleiding

In de inleiding van een essay is het goed om te starten vanuit een brede context en maatschappelijke relevantie, om als lezer te begrijpen waarom je gekozen onderwerp een belangrijke discussie is. Poneer een stelling zodra het onderwerp duidelijk is, of werp een vraag op die je aan het einde van het betoog beantwoordt. Om de stelling goed te kunnen begrijpen moeten begrippen, theorieën en concepten bondig worden uitgewerkt (soms in een aparte samenvatting of kader). 

Middendeel

In een essay moet je de stelling of vraag uit de inleiding respectievelijk onderbouwen of beantwoorden. Ieder argument vormt bijvoorbeeld de kern van een alinea. Begin je alinea met een hoofdzin, die in de rest van de alinea wordt toegelicht of onderbouwd. De aangehaalde literatuur kan direct worden geëvalueerd, omdat dit je argumentatie kan versterken (en omdat een essay in principe geen discussie kent). Je tekst wordt sterker als je niet alleen argumenten vóór je stelling kunt onderbouwen, maar ook tegenargumenten benoemt, die je vervolgens weet te ontkrachten.Maak voordat je start met schrijven een overzicht van je tekstopbouw (schrijfplan) door de kernzinnen (je toekomstige alinea’s) te formuleren en deze logisch te rangschikken, naar een van de hieronder genoemde (of andere) indelingsprincipes. Houd hierbij het doel (overtuigen) in het achterhoofd. 

  • Thematische indeling
  • Indeling in voor- en tegenstanders, of in voor- en nadelen. 
  • Indeling van gunstig naar minder gunstig.

Conclusie​

De conclusie is een soort samenvatting van je verschillende argumenten om je standpunt een laatste keer te onderstrepen. Hier heb je ook de ruimte om de betekenis van jouw standpunt of de maatschappelijke relevantie van de discussie te benadrukken (door van klein naar groot te schrijven). Eindig je stuk pakkend, bijvoorbeeld met een krachtige oneliner.

Literatuurlijst

De argumenten die je gebruikt zijn gebaseerd op beschreven literatuur. Daarom kent ook een essay een literatuurlijst. Een review is een goede bron voor achtergrondinformatie, maar is niet geschikt ter verdediging van je argumenten omdat hierin ook de subjectiviteit van de auteur zit verwerkt. Primaire literatuur is daarentegen wel een betrouwbare bron voor je onderbouwing. 

Deze vind je in de rubric.