Patiënten- of voorlichtingsfolder

In een patiënten- of voorlichtingsfolder staat informatie die relevant is voor iemand die aan een bepaalde ziekte lijdt, of diens directe omgeving. Op eenvoudige, heldere wijze wordt uitgelegd wat de ziekte inhoudt en wat dit voor praktische consequenties heeft voor de patiënt. De toon is dan ook zakelijker en soberder dan die van een populair-wetenschappelijk artikel. Het wegnemen van onduidelijkheden is de belangrijkste functie van de folder. De toon is cruciaal, omdat de lezer, met name bij ingrijpende ziektes zoals kanker, duidelijk geïnformeerd moet worden, maar zich geen onnodige extra zorgen mag maken na het lezen van de informatie. 

Waar bij BMW de nadruk ligt op de moleculaire processen achter een ziekte, is deze informatie voor een patiënt minder relevant. Het is goed om kort uit te leggen wat er misgaat in het lichaam, maar als patiënt is het relevanter om te weten wat je overlevingskansen zijn, welke lichamelijke klachten je kunt verwachten, of hoe je behandeld zult worden.

Neem, voordat je begint met het maken van een schrijfplan, een moment de tijd om je in te leven hoe het moet zijn om aan de ziekte te lijden waar je over gaat schrijven. Op welke vragen zou je antwoord op willen hebben? Op wat voor toon zou je zelf graag aangesproken willen worden (niet te betuttelend, maar ook niet te ingewikkeld)?

Maak een overzicht van de informatie die je wilt overbrengen en verwerk dit in een schrijfplan. Houd er rekening mee dat er beperkte ruimte is op een folder. Hoe beknopter de tekst, des te rustiger en aantrekkelijker zal de folder ogen.

Voor de schrijfstijl van een patiëntenfolder geldt in het algemeen: 

  • korte zinnen
  • geen ingewikkelde termen (behalve wanneer strikt noodzakelijk)
  • gebruikte termen altijd uitleggen
  • versimpelde technische of celbiologische informatie moet inhoudelijk nog wel kloppen

Een niet-wetenschapper kan het (statistische) risico op een ziekte minder goed plaatsen dan een wetenschapper die hier veel ervaring mee heeft. Het inschatten van een risico vindt om die reden vaak plaats op gevoelsniveau in plaats van een rationele afweging. Zorg er daarom voor dat de patiëntenfolder geen onnodig onveilige gevoelens opwekt. 

Wanneer iemand geconfronteerd wordt met een onoplosbaar probleem, kan weerstand optreden. Zo kan een ongeneeslijke ziekte lijden tot ontkenning dat iemand aan de ziekte lijdt. Het bieden van informatie over een oplossing (therapie, kans op genezing) is dan ook cruciaal. Zelfs bij ongeneeslijke ziektes kan informatie worden geboden over verlichting van klachten of levensverlengende therapie. Deze informatie vergroot de kans dat de patiënt doorleest en gemotiveerder is om aan de oplossingen mee te werken.

Het omgekeerde is ook waar: bij ziekten die door de bevolking worden onderschat, dient een folder heldere informatie te bieden om het bewustzijn te vergroten, en eventueel zelfs te waarschuwen. Overdrijf het risico niet; dat leidt er juist toe dat de informatie minder serieus genomen zal worden. Wederom kan het bieden van handelingsperspectief leiden tot meer betrokkenheid. Zo kan je, afhankelijk van de ziekte, tips geven om de ziekte te voorkomen of om die in een vroeg stadium op te sporen, wanneer er een grotere kans op genezing is.